حقوق بشر آمریکایی؛ ابزاری برای سلطه جهانی

شعار حقوق بشر برای آمریکا نه یک تعهد اخلاقی، که اهرمی راهبردی برای اعمال فشار بر رقبا و پوشش جنایت‌های متحدان است. تناقض‌های آشکار در سیاست داخلی و خارجی واشنگتن، این ابزارسازی را به چالش کشیده است.

به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی نسیم اشراق به نقل از «موج‌رسا»؛ گفتمان حقوق بشر در عرصه بین‌الملل همواره یکی از محورهای اصلی منازعات سیاسی و ایدئولوژیک میان کشورها بوده است. در این میان، ایالات متحده آمریکا با ادعای پیشگامی در دفاع از آزادی‌های فردی و کرامت انسانی، تلاش دارد خود را به عنوان پرچمدار این ارزش‌ها معرفی کند. اما تناقض عمیق میان شعارهای حقوق بشری و عملکرد داخلی و خارجی این کشور، پرسش‌های جدی را در محافل علمی، سیاسی و حقوقی برانگیخته است.

حقوق بشر آمریکا؛ ابزار فشار سیاسی و اقتصادی

محمود رسولی، عضو هيأت علمی دانشگاه زنجان در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا»؛ گفت: مسئله «افشای حقوق بشر کذایی آمریکایی» به طور خاص به کارنامه حقوق بشری ایالات متحده و تناقض میان ادعاهای آن با عملکرد واقعی‌اش اشاره دارد.

وی با بیان اینکه از نگاه سیاسی، رفتار آمریکا در حوزه حقوق بشر دارای ویژگی‌های بارزی است که آن را به شدت متناقض نشان می‌دهد، افزود: صریح‌ترین تناقض، رفتار گزینشی با کشورهاست. آمریکا معمولاً نقض حقوق بشر را در کشورهای رقیب (مانند چین و ایران) محکوم می‌کند، اما در مقابل، نقض‌های مشابه در کشورهای متحد خود (مانند عربستان سعودی، رژیم صهیونیستی) را نادیده می‌گیرد یا کمرنگ جلوه می‌دهد.

عضو هيأت علمی دانشگاه زنجان تصریح کرد: تحقیقات نشان می‌دهد که مداخله یا عدم مداخله واشنگتن، بیش‌تر بر اساس منافع ژئوپلیتیکی و اقتصادی شکل می‌گیرد تا تعهدات اخلاقی.

وی با اشاره به اینکه حقوق بشر در سیاست خارجی آمریکا یک «اصل ثابت» نیست، بلکه تابعی از «ملاحظات سیاسی، اقتصادی، حزبی و …» است، متذکر شد: هر جا منافع ایجاب کند، پرونده حقوق بشر به «ابزاری برای اعمال فشار سیاسی تبدیل می‌شود». نمونه بارز آن، گزارش سالانه وزارت خارجه آمریکا در سال ۲۰۲۵ به شدت سیاسی و جانبدارانه توصیف شد. رسولی توضیح داد: این گزارش با «حذف عمدی» برخی دسته‌بندی‌های نقض حقوق بشر در نسخه‌های قبلی و «نادیده گرفتن» نقض‌های گسترده توسط متحدان کلیدی مانند رژیم صهیونیستی (از جمله کوچ‌ اجباری، گرسنگی‌ دادن به عنوان سلاح جنگی و تخریب زیرساخت‌ها در غزه),اعتبار خود را به شدت تضعیف کرده است.

رسولی با تأکيد بر اینکه این تناقض تنها به خارج از مرزها محدود نمی‌شود، عنوان کرد: برای نمونه، دولت آمریکا از سویی مدعی حمایت از معترضان در ایران است، اما از سویی در قبال کشته‌ شدن شهروندان آمریکایی توسط نیروهای پلیس خود، واکنشی نشان نمی‌دهد که نمونه‌ای از «معیارهای دوگانه» در داخل کشور است، تحلیل‌های علمی و پژوهشی، این تناقض‌ها را با استفاده از داده‌ها و روش‌های معتبر به چالش می‌کشند.

وی اظهار داشت: پژوهشی با بررسی صدها سند دولتی و گزارش حقوق بشری به این نتیجه رسیده که آمریکا معمولاً «نقض حقوق بشر در کشورهای متحد را متفاوت از کشورهای رقیب رفتار می‌کند» و این «الگوهای دوگانه، مشروعیت سیاست خارجی آمریکا را تضعیف کرده و به توانایی رقبای آن می‌افزاید».

عضو هيأت علمی دانشگاه زنجان بیان داشت: تحقیقی که حدود ۶ هزار و ۳۰۰ گزارش سالانه حقوق بشری وزارت خارجه آمریکا را در چهار دهه بررسی کرده، نشان می‌دهد متحدان آمریکا «به طور نامتناسبی توجه بیش‌تری» نسبت به کشورهای غیرمتحد دریافت می‌کنند و این الگو می‌تواند مشخص کند که «کدام نقض‌ها مستندسازی بیش‌تری می‌شوند».

وی گفت: نهادهای بین‌المللی و گزارش‌های رسمی ایران به آمارهایی مانند «سالانه بیش از ۴۰ هزار مورد خشونت با سلاح گرم در آمریکا» اشاره می‌کنند که خود نقض آشکار حق حیات شهروندان آمریکایی است.

رسولی با توضیح اینکه «افشای حقوق بشر آمریکایی» اشاره به شکاف عمیق میان «گفتمان» و «عملکرد» آمریکا دارد، متذکر شد: تحلیل سیاسی آن را اقدامی «ابزاری» و «گزینشی» می‌داند و پژوهش‌های علمی با بررسی داده‌های تاریخی و آماری، این «رفتار متناقض» و «معیارهای دوگانه» را به عنوان یک الگوی ساختاریافته در سیاست خارجی این کشور مستند کرده‌اند.

شعار حقوق بشر، پوششی برای فساد ساختاریافته آمریکا

حجت الاسلام جواد نصیری، مدرس دانشگاه جامع علمی کاربردی زنجان در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا»؛ گفت: «حقوق بشر آمریکایی» نه یک پیمانِ صلح، که یک دکترینِ تهاجمیِ تحریف‌شده است.

وی افزود: شهید بهشتی فرمودند: «آزادی در غرب، آزادیِ انسان از قیدِ بندگیِ خداست، نه آزادی از قیدِ بندگیِ ظالمان». این تغییرِ ماهوی، حقوق بشر را به ابزارِ مشروعیت‌بخشیِ مداخلاتِ نظامی و دیکتاتوری‌های دست‌نشانده تبدیل کرده است.

مدرس دانشگاه جامع علمی کاربردی زنجان با بیان اینکه امپریالیسم آمریکا، «فسادِ ساختاریافته» است، تأکید کرد: شهید مطهری می‌فرمودند: «اروپایی‌ها اعلامیه حقوق بشر را برای فریب دیگران می‌دهند؛ تربیتِ واقعیِ آن‌ها، اخلاقِ ماکیاولی و نیچه‌ای است». مصادیقِ این فساد، حمایتِ بی‌قید از نسل‌کشیِ غزه و تحریم‌های ظالمانه‌ای است که حقِّ حیاتِ میلیون‌ها انسان را نشانه رفته است.

وی خاطرنشان کرد: رهبر شهید، حضرت آیت‌الله العظمی امام خامنه‌ای فرمودند: «آمریکا نه‌تنها اعتقادی به حقوق بشر ندارد، بلکه بزرگ‌ترین ناقضِ آن است و از این شعار، تنها برای تأمینِ منافعِ سرمایه‌داران بهره‌برداری می‌کند». در منطقِ امپریالیسم، انسان تا وقتی «کالا»یِ مفیدی برای چرخه سرمایه باشد محترم است؛ در غیر این‌صورت، حذف‌شدنی است.

نصیری با توضیح اينکه دورانِ تک‌گوییِ غرب در تبیینِ ارزش‌ها پایان یافته است، تصریح کرد: تشکیلِ دادگاه‌های بین‌المللیِ مستقل برای محاکمه جنایاتِ آمریکا، امری ضروری و لازم است.

وی خاطرنشان کرد: رسالتِ اساتید دانشگاه بازخوانیِ عدالتِ علوی و کرامتِ اسلامی است که در آن، حقِّ ضعیف بر حقِّ قوی مقدم است، بنابراین هرگونه سکوت در برابرِ این ظلم، مشارکت در آن است.

مدرس دانشگاه جامع علمی کاربردی زنجان متذکر شد: جامعه علمی باید هرگونه همکاریِ علمی با نهادهای همدستِ این ظلمِ سازمان‌یافته را تحریم نموده و با تأسی به شهدای دانشجو و استاد، تا رفعِ کاملِ سایه استکبار و تبیینِ چهره واقعیِ «ظالمِ جهانی»، بر سرِ کلاس‌های درس و در صحنه‌های جهانی، از پا ننشینند.

آمریکا دروغ‌پرداز حقوق بشر است

حجت‌الاسلام موسی آقایاری، پژوهشگر و استاد حوزه علمیه الزهرا هیدج در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا»؛ گفت: در حالی‌که جمعیت آمریکا تنها ۴ تا ۵ درصد جمعیت جهان را تشکیل می‌دهد، اما ۲۵ درصد کل زندانیان دنیا در این کشور هستند.

وی با بیان اینکه از هر چهار زندانی در دنیا، یک نفر در آمریکاست، افزود: عجیب‌تر آنکه ۵۰ تا ۶۰ درصد زندانیان آمریکا سیاه‌پوست و رنگین‌پوست هستند، در حالی که این اقشار فقط ۱۲ درصد جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند.

پژوهشگر و استاد حوزه علمیه الزهرا هیدج با اشاره به اینکه در آمریکا دو سیستم قضایی وجود دارد، تصریح کرد: یکی برای ثروتمندان، که با پول وکیل می‌گیرند و از هر جنایتی تبرئه می‌شوند و دیگری برای فقرا، که حتی برای کوچک‌ترین جرم راهی زندان می‌شوند.

وی با تأکيد بر اینکه در هیچ کجای دنیا، مردم به اندازه آمریکا از اسلحه و خشونت مسلحانه در رنج نیستند، تصریح کرد: آمار تکان‌دهنده نشان می‌دهد که سالانه بیش از ۳۵ هزار آمریکایی بر اثر شلیک گلوله کشته و زخمی می‌شوند. در آمریکا، هر ۲۴ ساعت حداقل دو یا سه مورد تیراندازی گسترده رخ می‌دهد، جایی که فردی اسلحه به دست می‌گیرد و به جان مردم عادی در مدرسه، سینما، پارک یا محل کار می‌افتد. آیا این امنیت است؟

آقایاری با اشاره به اینکه آمریکا مادران شاغلی که حق استراحت پس از زایمان را ندارند، عنوان کرد: در کشورهای اروپایی، مادران شاغل پس از زایمان چندین ماه مرخصی با حقوق دارند، اما در آمریکا هیچ مرخصی زایمان با حقوقی وجود ندارد! بسیاری از مادران مجبورند تنها چند هفته پس از تولد نوزادشان، با وجود ضعف جسمی، به کار بازگردند. آیا این همان آمریکایی است که مدعی حقوق بشر است؟

وی با توضیح اينکه یکی از دلایل اصلی ورشکستگی در آمریکا، هزینه‌های سرسام‌آور درمانی است، اظهار کرد: بسیاری از آمریکایی‌ها پس از یک بیماری ناگهانی و بستری شدن در بیمارستان، با قبض‌های ده‌ها یا حتی صدها هزار دلاری مواجه می‌شوند و چون توان پرداخت ندارند، خانه و اموال خود را می‌فروشند و در نهایت ورشکسته می‌شوند.

پژوهشگر و استاد حوزه علمیه الزهرا هیدج خاطرنشان کرد: هزینه تحصیلات دانشگاهی به قدری بالاست که بسیاری از مردم تا سن ۶۰ سالگی هنوز در حال پرداخت وام‌های دوران دانشجویی خود هستند.

وی با بیان اینکه آمریکا سال‌هاست خود را مدعی و پیشگام دفاع از حقوق بشر و برابری زن و مرد معرفی می‌کند، متذکر شد: اگر این ادعاها را با حقایق تاریخی و قوانین اساسی این کشور مقایسه کنیم تا پوچی و فریبکاری آن آشکار شود. غرب‌گرایانی که چشم و گوش بسته، آمریکا را الگوی آزادی می‌دانند، باید پاسخ دهند: چرا پس از بیش از ۲۴۰ سال از تأسیس ایالات متحده، هنوز زنان آمریکایی برای حقوق اولیه خود در خیابان‌ها تظاهرات می‌کنند؟

آقایاری با اشاره به اینکه آمریکایی‌ها فقط شعار حقوق بشر را می‌دهند، اما در عمل زنان را نادیده می‌گیرند، گفت: تمام هیاهوی غرب درباره برابری، صرفاً یک ابزار تبلیغاتی است و نه یک حقیقت عملی.

آمریکا با گزارش‌های سیاسی و جانبدارانه، نقض حقوق بشر را در کشورهای رقیب پررنگ می‌کند و از سوی دیگر، جنایت‌ها و نسل‌کشی‌های آشکار متحدان خود را نادیده می‌گیرد. در داخل نیز آمارهایی چون بالاترین نرخ زندانی‌سازی در جهان، تبعیض نژادی در سیستم قضایی، خشونت گسترده اسلحه، نبود مرخصی زایمان با حقوق، هزینه‌های سنگین درمان و تحصیل، و سرکوب معترضان، همگی حکایت از شکاف عمیق میان ادعا و عمل دارند. جامعه علمی و دانشگاهی با تأسی به عدالت‌خواهی و کرامت‌محوری، وظیفه دارد این معیارهای دوگانه را مستندسازی و تبیین کند و با نگاه بیدار و مسئولانه، از تحمیل این رویکردهای متناقض بر جهان جلوگیری نماید.