سهروردی؛ نقطه تلاقی ایرانیت و اسلامیت

معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری گفت: سهروردی با تلفیق هوشمندانه میراث کهن ایران باستان و آموزه‌های عمیق اسلامی، نشان داد که هویت ملی و ایمان دینی نه تنها در تضاد نیستند، بلکه می‌توانند در قالب یک سنت فکری واحد باشد.

به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا»؛ وحید شالچی در آئین بزرگداشت شیخ شهاب‌الدین سهروردی با بیان اینکه پرسش بنیادین در مواجهه با میراث شیخ شهاب‌الدین سهروردی، تنها بازخوانی تاریخ نیست، بلکه کشف این نکته است که اندیشه‌های او در مواجهه با چالش‌های دنیای امروز چه ظرفیتی دارد و چگونه می‌تواند الهام‌بخش نسل جدید باشد، اظهار کرد: حضور در زنجان، شهری که گهواره اندیشمندان و نماد اخلاق و منش است، فرصتی است تا به بازاندیشی در مفهوم «هویت» بپردازیم.

وی با بیان اینکه اگر ایران را فراتر از یک جغرافیای محدود یا مجموعه‌ای از اقوام بدانیم، درخواهیم یافت که هویت اصیل این سرزمین، محصول اندیشه‌هایی چون فلسفه سهروردی است، ابراز کرد: یکی از برجسته‌ترین دستاوردهای سهروردی، عبور از دوگانه‌سازی‌های نادرست میان «ایرانیت» و «اسلامیت» است.

معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به اینکه شیخ شهاب‌الدین سهروردی در قامت فیلسوفی مسلمان، ضمن بهره‌مندی از قرآن، حکمت و عرفان اسلامی، میراث کهن ایران باستان را نیز در اندیشه خود جاری ساخت، ادامه داد: این تلفیق هوشمندانه، الگویی موفق از استفاده خلاقانه از منابع تمدنی است که می‌تواند راهکاری برای عبور از نگاه‌های افراطی و انحصارگرایانه باشد.

وی گفت: در دورانی که تضادهای ساختگی میان هویت ملی و دینی، به‌ویژه از دوران پهلوی اول، آسیب‌های اجتماعی بسیاری به بار آورد، سهروردی به ما می‌آموزد که می‌توان هم ایرانی بود و هم مسلمان؛ و این دو هویت را در قالب یک سنت فکری و تمدنی واحد معنا کرد.

شالچی با تأکید بر اینکه در حالی که هویت ملی بسیاری از ملت‌ها بر پایه زبان و حماسه شکل گرفته، ایران این ظرفیت منحصر‌به‌فرد را دارد که هویت ملی‌اش در سطح «فلسفی» نیز تبیین شود، اضافه کرد: اگر فردوسی را روایت حماسی و حافظ را بیان شاعرانه و عرفانی ایران بدانیم، سهروردی را باید نماد «خودآگاهی فلسفی» ایرانیان دانست؛ کسی که ایران را سرزمینی مبتنی بر نور، فضیلت و سلوک انسانی معرفی کرد.

وی گفت: این میراث باید امروز در قالب‌های نوین هنری، از سینما و هنرهای تجسمی تا فضای دیجیتال، بازآفرینی شود تا زبان امروز جامعه را بفهماند.

معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با بیان اینکه علاوه بر این، «شجاعت فکری» سهروردی درس بزرگی برای دانشگاه‌ها و پژوهشگران است. او صرفاً مفسر آثار گذشتگان نبود، بلکه با جسارت، نظامی مستقل و نوآور بنا نهاد. این روحیه انتقادی و خلاقانه، پیش‌شرط پیشرفت نسل جوان در دنیای امروز است تا ضمن احترام به ریشه‌ها، به سوی افق‌های تازه‌ای از معرفت حرکت کنند، بیان کرد: توجه به مفاخر علمی و فرهنگی، نه یک اقدام نمادین، بلکه یک ضرورت استراتژیک است.

شالچی ادامه داد:  بازخوانی ستاره‌هایی چون سهروردی، در تقویت هویت ملی و حل گره‌های فرهنگی جامعه نقش کلیدی دارد و ما را می‌رساند که وفاداری به ریشه‌ها، به معنای بستن درهای اندیشه بر روی جهان نیست، بلکه نقطه آغاز گفتگو با تمدن‌های دیگر از موضع قدرت و شناخت است.