آینده درمان با چاپ سه‌بعدی داروهای شخصی‌سازی شده

به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا»؛ مهرداد حمیدی در نشست خبری ترجمان دانش با عنوان داروهای هوشمند آینده با بیان اینکه در رویکردهای متداول درمانی، یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها، عدم تداوم مصرف دارو توسط بیمار است. اظهار کرد: با افزایش تعداد اقلام دارویی در نسخه‌ها و پیچیدگی زمان‌بندی مصرف، خستگی بیمار منجر به بی‌نظمی در دریافت دوزهای دارویی می‌شود که این امر اثربخشی درمان را به‌شدت کاهش می‌دهد.

وی با بیان اینکه علاوه بر این، درمان‌های فعلی با مشکل «هدف‌گیری غیردقیق» رو به رو هستند؛ به گونه‌ای که بخش اندکی از ماده مؤثره به هدف (مثلاً سلول‌های هدف در قلب) می‌رسد و بخش بزرگی از دارو در نقاط غیرهدف توزیع شده که علاوه بر اتلاف هزینه‌های اقتصادی، موجب بروز عوارض جانبی گسترده در بدن می‌شود، ابراز کرد: در مقابل این چالش‌ها، ظهور «پزشکی دقیق» مبتنی بر نانو-تکنولوژی و هوش مصنوعی، نویدبخش عصری جدید است.

رئیس پارک علم و فناوری سلامت زنجان با اشاره به اینکه در این الگو، دارو دیگر یک ماده شیمیایی ساده نیست، بلکه یک «حامل هوشمند» است که مانند یک سیستم مسیریاب، آدرس دقیق سلول‌های آسیب‌دیده را ردیابی می‌کند، بیان کرد: این حامل‌ها با بهره‌گیری از سنسورهای پیشرفته، تغییرات محیطی بدن مانند افزایش دما یا تغییر سطح اسیدیته (pH) در مجاورت سلول‌های سرطانی را شناسایی کرده و تنها در نقطه هدف، بار درمانی خود را آزاد می‌کنند.

‌وی گفت: دستیابی به این سطح از دقت، به‌دلیل دسترسی گسترده شبکه مویینگی به تمامی سلول‌های بدن، امکان نظارت و درمان در مقیاس میکروسکوپی را فراهم می‌آورد. در این مدل، تشخیص و درمان به‌جای تکیه بر «علائم ظاهری بیماری»، بر اساس «امضای مولکولی» هر فرد صورت می‌گیرد.

حمیدی با اشاره به اینکه این موضوع همان گذار از مدل «یک درمان برای همه» به مدل «درمان شخصی‌سازی شده»؛ جایی که دارو بر اساس داده‌های لحظه‌ای بدن بیمار، نیازهای فیزیولوژیک او و حتی با استفاده از چاپگرهای سه‌بعدی دارویی، دقیقاً برای همان لحظه و همان فرد طراحی می‌شود. ادامه داد: تلفیق نانو-فناوری، زیست-فناوری و هوش مصنوعی، منجر به پیدایش سیستم‌های چندمنظوره در بدن می‌شود و این سیستم‌ها قادرند به‌طور همزمان نقش تشخیص‌گر (تشخیص بیماری در مراحل اولیه)، آزمایشگاه سیار (آنالیز مولکولی) و درمان‌گر (تزریق هدفمند دارو) را ایفا کنند.

وی عنوان کرد: این رویکرد نه تنها ایمنی و دقت درمان را به حداکثر می‌رساند، بلکه با حذف عوارض جانبی و بهینه‌سازی هزینه‌ها، مفهوم «داروخانه» را از قفسه‌های پر از دارو به مراکز تولید لحظه‌ای و هوشمند تغییر می‌دهد.